Tomir kesimi kabel qizib ketmasdan qanday tokka bardosh berishini belgilaydi. Tomir e’lon qilinganidan ingichka bo‘lsa, kabel hisoblanganidan ko‘proq qiziydi, uzun trassada kuchlanish pasayishi ortadi, izolyatsiya esa tezroq eskiradi. Partiyani qabul qilish joyida tekshirish mumkin - shtangensirkul yoki mikrometr va aniq baholash uchun mikroommetr kerak.
Kamaytirilgan kesim nimasi bilan xavfli
Loyiha kesimni yuklama, liniya uzunligi va yotqizish shartlari bo‘yicha hisoblaydi. Tomirning haqiqiy qarshiligi hisoblanganidan yuqori bo‘lsa, har bir metrda ko‘proq issiqlik ajraladi. Kabellar dastasida bu issiqlikni chiqarishga joy yo‘q: izolyatsiya ruxsat etilganidan yuqori haroratda ishlaydi va xususiyatlarini muddatidan oldin yo‘qotadi. Uzun liniyalarda kuchlanish pasayishi qo‘shiladi - dvigatellar qiyinroq ishga tushadi, yoritish xiralashadi.
GOST aslida nimani me’yorlaydi
Tok o‘tkazuvchi tomirlar standarti (GOST 22483) ko‘ndalang kesim yuzasini emas, 20 °C da 1 km ga tomirning o‘zgarmas tokka maksimal elektr qarshiligini belgilaydi. Nominal kesim - tomir sinfining belgisi. Shuning uchun diametri hisoblanganidan sal kichik tomir qarshiligi me’yorda bo‘lsa, standartga mos keladi, aralashmali metalldan «to‘g‘ri» diametrdagi tomir esa mos kelmaydi.
| Nominal kesim, mm² | Mis bir simli tomir qarshiligi, ko‘pi bilan, Om/km |
|---|---|
| 1,5 | 12,1 |
| 2,5 | 7,41 |
| 4 | 4,61 |
| 6 | 3,08 |
| 10 | 1,83 |
| 16 | 1,15 |
Qarshilik - asosiy belgi. Diametr va og‘irlik aniq kamaytirilgan partiyalarni tezda ajratishga yordam beradi, lekin yakuniy xulosa qarshilik bo‘yicha qilinadi.
Diametr bo‘yicha tekshirish
Bir simli tomir uchun kesim S = π × d² / 4 formulasi bo‘yicha hisoblanadi. Metallga shikast yetkazmasdan qisqa bo‘lakda izolyatsiyani olib tashlang va tomir diametrini ikki o‘zaro perpendikulyar yo‘nalishda o‘lchang.
| Kesim, mm² | Bir simli tomirning hisobiy diametri, mm |
|---|---|
| 1,5 | 1,38 |
| 2,5 | 1,78 |
| 4 | 2,26 |
| 6 | 2,76 |
| 10 | 3,57 |
Ko‘p simli tomirda simlarni sanang, bittasining diametrini o‘lchang va sim yuzasini ularning soniga ko‘paytiring. Natija nominaldan bir necha foiz past bo‘lsa - partiyani darhol brak qilish emas, qarshilikni tekshirish uchun sabab.
Qarshilik bo‘yicha tekshirish
- Uzunligi ma’lum bo‘lgan bo‘lakni oling - masalan, uzunligi pasportda ko‘rsatilgan barabandagi butun kabelni.
- Tomirlarni uzoq uchida qisqa tutashtirib, tomir qarshiligini mikroommetr yoki ko‘prik bilan o‘lchang va natijani ikkiga bo‘ling.
- Natijani 20 °C ga keltiring: mis uchun R20 = Rt / (1 + 0,00393 × (t - 20)), bu yerda t - o‘lchash paytidagi kabel harorati.
- 1 km ga qayta hisoblang va yuqoridagi jadvaldagi me’yor bilan solishtiring.
Partiya shubha uyg‘otsa, markirovka va namunalarni saqlab qo‘ying. Bahsli namunalarni RECABLE o‘zining akkreditatsiyalangan laboratoriyasiga yuboradi - tartib «Sifat va kafolatlar» bo‘limida yozilgan.
Markirovka va hujjatlar
Kabel qobig‘ida uzunlik bo‘ylab ma’lum qadam bilan tovar belgisi yoki ishlab chiqaruvchi nomi, marka, tomirlar soni va kesimi, ishlab chiqarilgan yili tushirilgan. Markirovkani partiya hujjatlari va baraban yorlig‘i bilan solishtiring: nomuvofiqlik - aralashtirib yuborilganlikning birinchi belgisi. Yetkazib berishga sifat hujjatlari ilova qilinadi, ularning raqami partiya raqamiga mos kelishi kerak.